Geluksvaardigheden effectief tegen daling welbevinden in het onderwijs

Wist je dat leerlingen elke klas dat ze hoger komen in het voortgezet onderwijs, gemiddeld minder gelukkig worden?
Er zijn nu programma’s die deze achteruitgang voorkomen en waarbij leerlingen groeien in sociaal-emotionele en geluksvaardigheden.
Scholen kunnen veel opsteken van deze programma’s bij het uitwerken van hun plannen voor Onderwijs2032.

geluk-op-de-middelbare-school-gaat-steeds-verder-naar-beneden-net-als-een-glijbaanGeluk op school is een glijbaan
Het is een van de minst bekende cijfers over de (leer)resultaten van leerlingen, of eigenlijk: scholen. Het welbevinden tijdens hun leven door de schooljaren heen. Kent u deze cijfers van uw eigen school? Of die van uw kinderen?
Hier komen ze. Op de lagere school geven leerlingen gemiddeld nog een 8,2 voor hun geluk en welbevinden. In de eerste klas middelbare school (zo rond de 12 jaar) daalt dit naar 8,0.
Ach, dat komt door de overgang naar de grote school, zou je zeggen. Maar in het tweede schooljaar daalt het verder naar 7,7. Het derde en het vierde schooljaar gaat er nog wat vanaf. Het wordt: 7,5 en ten slotte op 16 jarige leeftijd: 7,4. Dat is bijna een punt lager dan in het basisonderwijs! Bedenk daarbij dat de meest relevante verschillen in ons geluk zich niet afspelen tussen
0 en 10, maar pakweg tussen de 6,5 en de 8,5 (vanaf 6 en lager gaat het echt miserabel met iemand), dan zie je dat die daling van gemiddeld 0,8 punt behoorlijk meetelt.

Bijna niemand kent deze cijfers
Hoe komt het dat ik deze cijfers wel weet en u niet? Ze zijn weggemoffeld (maar niet met opzet) in een rapport van 260 bladzijden over de toestand van de Nederlandse jeugd* (om precies te zijn op p. 81, tabel 5.1). Die toestand is in vergelijking met andere landen best goed, en dat was (begrijpelijk) de teneur van het rapport.
Omdat een dergelijke geluksdaling van jaar tot jaar internationaal voorkomt, vond kennelijk niemand (ook onder de pers en de lezers niet) dat verontrustend. Hoewel diezelfde tabel  laat zien dat deze daling in welbevinden min of meer gelijk op gaat met een stijging van psycho­soma­tische klachten, zoals vooral:

  • hoofdpijn (van 15,4 % op de basisschool tot 24,4 op 16 jaar);
  • rugpijn (7,4 % tot 15,1%);
  • ongelukkig voelen (8,5% tot 14,2%);
  • slecht humeur (18,4% tot 24,6%).

Een werk- of zorgomgeving waar je elk jaar minder gelukkig wordt…
Maar als het nu eens géén onderwijs was. Stel je eens voor dat je bij een nieuwe werkgever solliciteert, en het gemiddelde geluk van jou en je collega’s gaat er jaarlijks 0,2 punt op achteruit. Hoe lang wil je daar blijven? Wil je er überhaupt werken? Wat als dit soort cijfers bij een zorginstelling zouden worden gemeten?
Gek genoeg, hanteren wij zulke normen niet als het om middelbare scholieren gaat. Als ik deze cijfers vertel, reageren veel mensen: ach ja, ze moeten nu eenmaal volwassen worden. Of: het zal de puberteit wel wezen.

We weten immers ook niet dat juist geluk op jongere leeftijd de factor is die de meeste invloed uitoefent op ons geluk op latere leeftijd (veel meer invloed dan examenresultaten!), zoals ik in de vorige blog schreef.  Geen krant en geen onderwijs-tijdschrift in Nederland of België heeft ons over dat onderzoek van prof. Richard Layard verteld. Na vandaag hebt u dat excuus niet meer.

Leren omgaan met negatieve emoties, zoals boosheid, hoort ook bij geluksvaardigheden.

Een les over omgaan met je emoties die de nieuwe president van Amerika duidelijk niet heeft gehad. Over het nut van investeren in geluksvaardigheden gesproken!

Kunnen scholen die daling van geluk voorkómen? 
Gelukkig is er ook goed nieuws: Stel dat die daling van geluk niet aan de puberteit en het volwassen worden zou liggen?

Bijvoorbeeld omdat:
(1) Scholen en docenten nog vaak veel te weinig afweten van geluk en sociaal-emotioneel welbevinden.
(2) Ze er vrijwel geen les in geven en er geen aandacht aan besteden.

In dát geval (zegt een hypothese)… zal het welbevinden van leerlingen stijgen als een school daar wel verstand van krijgt en er systematisch aandacht aan besteedt (net als bij wiskunde, Engels of elk ander leergebied).

Welnu, deze hypothese is vorig jaar (2015) in onderzoek bevestigd!

En wéér gaat u mij vertellen dat u daar niets van hebt gehoord! (Tenzij u geabonneerd bent op Jacqueline Boerefijn’s voortreffelijke Scoop.It-attenderingen over onderwijs en geluk.)
Mijn antwoord is: “Ik weet óók niet waarom kranten en vaktijdschriften uitgerekend het serieuze nieuws over geluk niet serieus nemen.”
Maar ik kan gelukkig wel vertellen wat er in dat onderzoek staat, en wat je daar als school mee aankunt.

De kracht van wetenschap
Terwijl veel leraren open staan voor het leren van sociaal-emotionele of geluksvaardigheden, heeft dit onderwerp pas gezag en professioneel aanzien gekregen dankzij wetenschappelijk onderzoek. Hele handboeken (gebaseerd op honderden onderzoeken) zijn er inmiddels over sociaal-emotioneel leren verschenen. Datzelfde geldt  voor het, daarmee deels overlappende, onderzoek naar geluksvaardigheden.

Tientallen individuele oefeningen – of ruimer: het aanleren van vaardigheden – zijn apart in psychologisch onderzoek getest en het effect ervan op geluk is aangetoond.

Maar een oefening is nog geen lesprogramma. In tientallen vervolgonderzoeken zijn daarom zulke oefeningen in samenhang als programma getest. Daarbij gaat het vaak niet alleeen om een lessenreeks, maar ook om het omgaan met leerlingen in het algemeen. Vaak worden de ouders er eveneens bij betrokken. Aanvankelijk richtten deze programma’s zich echter maar beperkt op het welbevinden van  leerlingen.

Het Wellington College was een voorloper in het trainen in geluksvaardigheden.

Het traditionele Wellington College stamt uit 1859. Inmiddels loopt de school voorop met geluksonderwijs en heeft afdelingen in China.

Twee rijke kostscholen namen de eerste stap
De eerste programma’s die primair op geluk en welbevinden waren gericht vonden, gek genoeg, plaats bij twee tamelijk rijke kostscholen. De ene in Engeland, het Wellington College. De andere in Australië, de Geelong Grammar School (die ook een gewone school telt). Na een stevige training voor de docenten, kregen leerlingen hier les in ‘vaardigheden’ als: vriendelijkheid, optimisme, elkaars talenten onderkennen en waarderen, aandachts­training (mindfulness), doelen stellen en plannen maken; maar ook dankbaar zijn, leren vergeven, omgaan met tegenslag etc. Ze kregen bijv. theoretisch inzicht in hoe emoties werken en bespraken hoe je daarmee om kunt gaan als je zelf boos of verdrietig bent.

Anders dan je misschien van zulke elitescholen verwacht, hebben zowel het Wellington College als de Geelong Grammar School zich sterk ingespannen om andere scholen van hun ervaringen te laten meeprofiteren.

De Geelong Grammar School was een voorloper in het trainen in geluksvaardigheden.

De Hawker Library van de Geelong Grammar School. Inderdaad een beetje ‘elitair’. De school heeft trouwens ook een vestiging middenin de bossen en de bergen, waar leerlingen traditiegetrouw één schooljaar doorbrengen – een jaar waarin ze nog eens heel andere vaardigheden oefenen.

Wetenschappelijk getest op scholen in Zuid-Londen
In het verlengde van dit onderzoek en die eerste praktische ervaringen heeft de University of East London een programma in geluksvaardigheden ontwikkeld voor een vereniging van scholen in Zuidoost-Londen. Dit is de zogeheten (niet lachen, het blijft Engeland!) Haberdasher’s Aske’s Federation of Schools. Dit programma is een aantal jaren geleden van start gegaan. De uitkomsten zijn vergeleken met een school die een ‘gewoon’ programma met o.a. gezondheidsvoorlichting deed. Vorig jaar (2015) verscheen het officiële onderzoeksverslag in The Journal of Positive Psychology (sorry, achter ‘betaalmuur’).

Waardering van zichzelf, van vrienden en van de school een stuk hoger 
De meest sprekende resultaten van het programma in geluksvaardigheden waren:

  • Bij de ‘gewone leerlingen’ uit de controlegroep nam de mate van negatieve gevoelens in de loop der tijd duidelijk toe (in overeenstemming met wat we hiervoor zagen bij het welbevinden van Nederlandse scholieren). Bij de groep die het programma voor geluksvaardigheden volgde daalde deze daarentegen licht.
  • Bij de gewone groep daalde de tevredenheid van de leerlingen met zichzelf flink, bij de geluksvaardigheden-groep zo goed als niet.
  • Ook de tevredenheid met hun vrienden daalde zichtbaar, terwijl die in de geluksgroep vrijwel gelijk bleef (maar wel ietsje daalde).
  • De tevredenheid met school daalde in beide groepen. Maar in de groep die het geluksprogramma volgde was deze daling de helft kleiner.

Enigszins tot verbazing van de onderzoekers kwamen deze resultaten echter niet in het totaalcijfer voor levenstevredenheid (gemeten met een specifieke test) tot uiting. Hier was nog steeds bij beide groepen sprake van achteruitgang. De reden van dit verschil in effect is niet helemaal duidelijk. Wel gaven ze aan dat er sprake is van een dosering-effect-relatie. Aangezien het in uren en studieaandacht nog steeds een betrekkelijk klein programma was, mag van een groter programma (bijv. een echt schoolvak zullen we maar zeggen) een veel groter effect worden verwacht.

Wat vonden leerlingen en leraren er zelf van?
Net zo interessant zijn de kwalitatieve resultaten die naar voren kwamen uit open gesprekken met leerlingen en leraren. Een enkeling vond de onderwerpen van het programma in geluksvaardigheden maar ‘zo zo’ of niet echt ‘bij school passen’. Andere leerlingen zijn oprecht door de lessen geraakt.

  • Zo nam één meisje een oefening, die je bewust moet maken van negatieve emoties, met succes mee naar huis om haar familieleden te laten merken hoe onaardig ze vaak tegen elkaar waren. (Kom daar eens om bij andere lesthema’s… — het is toch prachtig als je dit soort dingen in iemands leven bereikt!)
  • Een andere leerling zei: “You can talk about things and stuff that none of the lessons like history and English don’t cover, so you can think about feelings and how to deal with it, and if you are sad sometimes and you want to know how to cool down or not to get angry.”
  • Terwijl een leraar constateerde: “I think for me what has been eye opening is the fact that some of these children find it very difficult to cope.” (Let wel, dat viel hem dus pas op toen hij met het onderwerp bezig was. Daarvóór dacht hij waarschijnlijk ook dat het allemaal wel goed zat.)
  • Heel aardig is ook de volgende reactie: “The course has affected me, it made me think more about me as in ‘how I feel’, ‘what I am doing’, ‘how I am behaving when I wake up in the morning’ and how I can control my life. Stuff like [saying to myself] ‘I am going to have a good day’ or ‘I am going to have a bad day’ and I can decide that…” Was getekend? Opnieuw — een leraar!

Jammer dat het belang van geluksvaardigheden in de rapportage van de Onderwijscoöperatie en de regiegroep over Onderwijs2032 niet eens te vinden is. Ook de SLO-verkenning ‘Persoonsvorming als Curriculaire Uitdaging‘ is op dit gebied heel mager. Wie een wijdere blik op dit onderwerp wenst, moet die vooralsnog net buiten de gangbare onderwijskundige en onderwijsvernieuwingskanalen zoeken (bij mensen die overigens net zo goed verstand van, en ervaring met, onderwijs hebben):

Masterclass Onderwijs en Geluk in Amersfoort
Op 13 en 14 december 2016 geef ik vanuit de Erasmus Universiteit en deels samen met prof. Ruut Veenhoven een Masterclass Onderwijs en Geluk; speciaal voor leidinggevenden in het onderwijs (schoolleiders, decanen, coördinatoren, bestuurders of beleidsambtenaren; maar ook docenten of anderen zijn welkom). Hierbij word je in twee dagen ondergedompeld in het onderzoek naar welbevinden, mindfulness en geluksvaardigheden, evenals de ervaringen op scholen als Geelong en Wellington, maar ook in Nederland! Na afloop hebben deelnemers alle basisinformatie om in hun eigen organisatie een verandertraject naar meer welbevinden voor leerlingen en docenten op gang te brengen.

Het aantal mogelijkheden groeit
Maar er zijn meer deskundigen, en meer mogelijkheden. Zo schreef ik op deze site al enthousiast over de gelukslessen en training in geluksvaardigheden van Gelukskoffer (Clara den Boer) en het programma Leer- en Veerkracht voor scholen van dr. Rinka van Zundert.
In Twente doen meerdere basisscholen mee aan het project PEP (Positief Educatie Programma). Dit wordt begeleid door de Universiteit Twente (prof. Ernst Bohlmeijer) en de Katholieke Universiteit Leuven uit België.
Rinka van Zundert & Bernadette Lensen, de directeur van de Nicolaasschool die zij begeleidt, evenals Jochem Goldberg – onderzoeker bij het PEP-project – doen trouwens ook mee bij de Masterclass.
En wie persoonlijk vast een stevige basis wil leggen, kan vanaf januari inschrijven voor de cursus Positieve Psychologie in het Onderwijs van Jacqueline Boerefijn.
Mogelijk zijn er zelfs nog meer initiatieven.

* Noot: Vanaf 2001 doen de Universiteit Utrecht, het Trimbos-instituut en het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) elke 4 jaar onderzoek gedaan naar de gezondheid en het welzijn van scholieren in Nederland. Dit heet het HBSC-onderzoek (Health Behaviour in School-aged Children). Het gaat over allerlei thema’s in het leven van schoolgaande jongeren tussen 11 en 16. Het vergelijkt de Nederlandse jeugd daarbij met jongeren in andere landen.
Het internationale HBSC-onderzoek is een van de langst lopende studies naar de jeugd in Europa. Er doen ruim 40 landen aan mee. Het laatste rapport is alweer uit 2013. Een volgende versie zal pas in 2017/2018 verschijnen.

Geplaatst in Geluksonderzoek en Positieve Psychologie, Opvoeding, onderwijs en kinderen | Getagged , , , , , , , , , , , | Een reactie plaatsen

Economisch onderzoek toont aan: persoonsvorming en welbevinden van leerlingen minstens zo belangrijk als kennis

Uitgerekend economisch onderzoek laat zien waarom het onderwijs nog steeds teveel op kennis en harde cijfers focust. Drie belangrijke rapporten, die niet zijn verwerkt in het advies OnsOnderwijs2032 (de schets voor het toekomstige onderwijs in Nederland), laten meer dan ooit het belang zien van sociaal-emotionele vaardigheden en persoonsvorming, evenals van geluk en welbevinden, in het onderwijs.

happy-kid-glasses-book-vs2Economen vroegen zich af: wat heb je nu echt aan onderwijs?
De gemiddelde onderwijzer, docent of zelfs schoolleider leest natuurlijk geen rapporten van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) of het Centraal Planbureau (CPB), laat staan van het Centre for Economic Performance van de London School of Economics. Toch komen juist hier nu de belangrijkste argumenten vandaan om het geluk en de sociale vaardigheden van scholieren tot een kerntaak van het onderwijs te maken.
Alles draait daarbij om de vraag: wat heb je aan onderwijs voor je latere leven?

Zijn kennis en intelligentie voorwaarde voor een geslaagd leven?
De gangbare gedachte is: met des te meer intelligentie en kennis je eraan begint, hoe succesvoller de loopbaan die je te wachten staat, hoe meer je verdient en hoe fijner het leven dat je kunt leiden. De voornaamste taak van het onderwijs is dan om je hierbij te ondersteunen en te zorgen dat zoveel mogelijk leerlingen zo sterk mogelijk gewapend aan de start verschijnen. Maar zoals we zullen zien, blijken meerdere stappen in deze redenering niet te kloppen.

fostering-and-measuring-skills-oecd-coverDe OESO zette al het onderzoek naar vaardigheden op een rij
Laten we beginnen met het OESO-onderzoek Fostering and Measuring Skills: Improving Cognitive and Non-Cognitive Skills to Promote Lifetime Success.
Het CPB-rapport heet treffend Persoonlijkheid voorspelt succes. De ondertitel is al even stellig: Investeringen in persoonlijke ontwikkeling verbeteren sociaal-economische uitkomsten. Het is een – prettig geschreven – samenvatting van het OESO-rapport door de drie Nederlandse onderzoekers  (Lex Borghans, Ron Diris en Bas ter Weel) die eraan meewerkten.
Dit betreft niet één onderzoek, maar een overzicht van het hele onderzoeksgebied, dat zich richt op de invloed van cognitieve én niet-cognitieve vaardigheden op het latere leven als volwassene. Met hulp van statistieken willen de onderzoekers weten: hoe groot is de ‘voorspellende werking’ van wat je in de schoolgaande levensperiode hebt geleerd? Anders gezegd: als iemand hogere examencijfers heeft behaald, komt hij of zij dan inderdaad beter terecht?

Met hetzelfde diploma toch grote verschillen op de arbeidsmarkt
In de Verenigde Staten deed zich een uitgelezen kans voor om dit te onderzoeken. Daar wordt namelijk op grote schaal staatsexamen gedaan door leerlingen die het op de middelbare school niet uithielden. Als ze slagen (na een test van 7,5 uur), krijgen ze het zogeheten GED-certificaat, wat staat voor General Educational Development en gelijk staat aan het gewone high school diploma. Mooi dat drop outs en excentriekelingen zo toch hun weg naar de arbeidsmarkt vinden, zou je zeggen.

Examens hebben veel minder invloed op je latere leven dan iedereen denkt.

Hard zwoegen, maar examenkennis heeft minder invloed op je latere leven dan iedereen denkt…

Op grond van bovenstaande redenering zou je immers zeggen: ze hebben hetzelfde examen gehaald, dus evenveel kansen als hun leeftijdgenoten die van school af komen. Maar nee, degenen met een GED-diploma blijken het aanzienlijk slechter te doen in het hoger onderwijs, op de arbeidsmarkt en op andere levensterreinen (bijv. alcoholgebruik en criminaliteit).

Conclusie? Leerlingen op school leren kennelijk andere, niet-cognitieve vaardigheden, die niet meetellen in het eindexamen, maar wél bij hun levenskansen als volwassene.

(Voor de beleidsmakers en onderwijsvernieuwers onder de lezers: “Counting GED’s as high school graduates has artificially inflated the preceived performance of many social programmes”, zegt de OESO op p. 26. Vertrouw dus niet teveel op examencijfers als evaluatiemaatstaf van onderwijsvernieuwing.)

persoonlijkheid-voorspelt-succes-cpb-coverDoorzettingsvermogen en sociaal-emotionele vaardigheden
De vraag is nu natuurlijk: Welke niet-cognitieve vaardigheden hebben zoveel invloed op onze levenskansen? En hoe kun je die beïnvloeden?

Door de bank genomen gaat het om ‘grit’ (inzet en doorzettingsvermogen) evenals een breder scala aan sociaal-emotionele vaardigheden. Meer daarover in een volgend artikel. In de loop der jaren zijn een behoorlijk aantal programma’s op dat gebied in praktijk gebracht en getest. De specifieke uitkomsten zijn voor ons niet altijd relevant. (Als een school in de VS met zwarte kinderen met een grote achterstand veel succes boekt met een programma, zal dat resultaat hier waarschijnlijk kleiner uitvallen, als de kinderen vertrekken vanuit een betere positie.) Maar in het algemeen zijn de uitkomsten duidelijk:

  • Training in sociaal-emotionele vaardigheden leidt tot zichtbare en meetbare resultaten.
  • Die resultaten zijn sterker (en leveren dus meer op voor minder geld), naarmate er eerder mee wordt begonnen.

Het komt echter niet alleen op de eerste jaren aan, want het resultaat van training in vaardigheden (sociaal-emotionele en andere) is cumulatief. Latere, meer verfijnde of gevorderde vaardigheden bouwen voort op eerdere vaardigheden.

Ook heel interessant:

  • Vanaf de adolescentie blijken niet-cognitieve vaardigheden makkelijker te versterken dan cognitieve. Persoonlijkheid blijkt dus makkelijker te veranderen dan intelligentie, en investeringen daarin (in geld of tijd of aandacht) leveren meer op dan in het verhogen van iemands intelligentie.

(En hier is weer een leuke voor de beleidsmakers en onderwijsvernieuwers: “If IQ were the only measure of success, most intervention programmes would seem futile … These programs work because they foster non-cognitive skills. Some have annual rates of return that are comparable to those from investments in the stock market.”, p.8.)

  • Het erbij betrekken van de ouders draagt in belangrijke mate bij aan het effect van veranderprogramma’s. Evenzo blijkt bij programma’s gericht op adolescenten de rol van een mentor cruciaal te zijn.
  • Juist voor achtergestelde kinderen met minder steun van huis uit, lijken programma’s die zich richten op non-cognitieve vaardigheden van extra belang. (Dus ook voor het tegengaan van sociale ongelijkheid.)

what-predicts-a-succesful-life-layard-coverEn wat nu wanneer je ‘succes’ in termen van ‘geluk’ definieert? 
Welke factoren op schoolleeftijd hebben de grootste invloed op het succes op volwassen leeftijd? Zouden dat de schoolresultaten zijn, familie, non-cognitieve vaardigheden of nog iets anders? Een team onderzoekers rond de befaamde arbeidseconoom, inmiddels gelukseconoom, Richard Layard onderzocht vervolgens deze vraag.
Maar eerst moeten we dan een klein stapje maken in wat we bedoelen met ‘succes’. Gaat het daarbij vooral om werk en inkomen, of uiteindelijk om tevredenheid met je leven (ofwel geluk)? Layard en zijn collega’s van de London School of Economics kozen voor het laatste. Maar intelligentie en inkomen namen ze evengoed in de metingen mee.

Layard wil de invloed op geluk in termen van kosten en baten weten
Prof.dr. Sir Richard Layard (1934) is een internationaal vermaarde, aimabele onderzoeker, die ooit hét handboek schreef voor kosten-baten-analyse. Nu past hij dezelfde logica toe uit het perspectief van menselijk geluk. “Als de overheid ons belastinggeld zo effectief mogelijk wil uitgeven, moet deze weten met welke maatregelen het grootste effect op geluk kan worden bereikt”, zegt hij. “Daartoe is een model nodig van de menselijke levensloop dat de belangrijkste invloeden op ons geluk laat zien, inclusief die waarbij de overheid direct of indirect (zoals via onderwijs) een rol speelt.” Zo’n model ligt nog een eindje in de toekomst, maar het huidige onderzoek is de eerste aanzet.

En wat blijkt? De factoren in het leven van scholieren, die de grootste invloed heeft op hun latere geluk als volwassene, is: hun huidige emotionele gezondheid. Op de tweede plaats komt hun gedrag. Het minste invloed heeft de intellectuele ontwikkeling.

Maar, zoals ik al zei, de onderzoekers keken óók naar de rol van intellect en inkomen. Intellectuele vaardigheden dragen namelijk wel bij aan latere studieresultaten en aan het latere inkomen. Doch dat inkomen – en geluksonderzoekers weten dat ook – heeft in het totaal van factoren maar een kleine invloed op het geluk. Vergeleken bij de invloed van emotionele gezondheid (vroeger en later) is die van inkomen bijna verwaarloosbaar.

Conclusie? Het mag duidelijk zijn: “These findings have massive implications for educational policy”, schrijven Layard en zijn collega-onderzoekers (p.13).

Vervolg op dit artikel: Wist je dat leerlingen elke klas dat ze hoger komen in het voortgezet onderwijs, gemiddeld minder gelukkig worden? Er zijn echter programma’s die deze achteruitgang voorkomen en waarbij leerlingen groeien in sociaal-emotionele vaardigheden.

Ter attendering:

Bent u schoolleider, onderwijscoördinator of beleidsadviseur onderwijs?
Voor scholen die de sociaal-emotionele vaardigheden, de veerkracht en het welbevinden van hun leerlingen, op aantoonbaar effectieve manier willen bevorderen, organiseert de Erasmus Universiteit op 13 en 14 december 2016 de Masterclass Onderwijs en Geluk. Met de laatste stand van het onderzoek én prakijkvoorbeelden (internationaal en uit eigen land).
Ook voor geïnteresseerde docenten en andere betrokkenen toegankelijk!

Bronnen (downloads):
– Het OESO-rapport Fostering and Measuring Skills (OECD, 2015).
– Het CPB-rapport Persoonlijkheid voorspelt succes (CPB, 2015).
– Het onderzoek van prof. dr. Richard Layard c.s. (deze vrij toegankelijke versie, oktober 2013).

Geplaatst in Gelukseconomie, Onderwijs, Wetenschappelijk onderzoek naar geluk | Getagged , , , , , , , , , | 2 Reacties

De grammatica van een gelukkige school

Montage van beelden die samen een indruk geven van het klaslokaal en de school van de toekomst.

Wie emotioneel gezond is op jonge leeftijd, heeft later de grootste kans om een gelukkig leven te leiden. Deze invloed is sterker dan die van inkomen, en zelfs groter dan die van kennis en opleiding.
Dit blijkt uit onderzoek van het Centre for Economic Performance van de London School of Economics onder leiding van de Britse econoom Richard Layard.
Het verscheen deze maand in the Economic Journal. Een gratis PDF kun je hier vinden. Ook The Guardian schreef er over. Nederlandse kranten natuurlijk weer niet. 

Met de uitkomsten van dit onderzoek wordt een van de kerngedachten van het huidige onderwijs, “een geslaagd leven is vooral afhankelijk van een goede cognitieve scholing”, flink gerelativeerd.
Of we het nu welbevinden, emotionele gezondheid, geluk of mentale fitheid noemen, het verdient zo langzaamaan een plaats in ons toekomstige onderwijs. Maar niet zomaar als “weer een vak erbij”.

Wat ik in dit artikel ga betogen, is dat we geluk en mentale fitheid in de context van de hele school moeten beschouwen. Ik zal daarvoor een simpel kader introduceren, dat alles wat je op school leert in één verband bij elkaar brengt. Dit is ontleend aan de grammatica, maar het gaat over het hele leven.

Deze blog is tevens een advies aan staatssecretaris Dekker in het kader van #onderwijs2032. (En is nu al meer dan 400 x gedeeld.Hier vind je de inleiding en een overzicht van de hele serie.

Lees verder

Geplaatst in Beleid, Boeken over geluk, Geluksonderzoek en Positieve Psychologie, Onderwijs | Getagged , , , , , , , | Een reactie plaatsen

Baanbrekend rapport van het Britse parlement ziet ‘welbevinden’ als centraal thema in politiek en beleid

Dit verhaal is al een jaar oud – en er was destijds geen krant die erover schreef… –, maar nu in Nederland net een parlementaire commissie Brede Welvaart is geïnstalleerd, is het opeens heel actueel!

• Politieke partijen moeten in hun verkiezingsprogramma’s opnemen hoe zij het welbevinden van hun kiezers willen bevorderen en hoe zij dit gaan monitoren.
• Zij moeten ook zeggen hoe zij tegen ongelijkheid op dit gebied aankijken.
• Bij nieuw beleid moet altijd worden nagegaan welke effecten dit heeft op het welbevinden van de daarbij betrokken groepen.
• Alle ministeries moeten beschikken over analisten op het gebied van welbevinden.

Cover van het rapport Wellbeing in Four Policy AreasDeze baanbrekende aanbevelingen zijn afkomstig van een brede commissie uit het Britse parlement, de All-Party Parliamentary Group on Wellbeing Economics. Ze zullen volgens het rapport, in vergelijking met nu, leiden tot effectiever beleid, met een sterkere samenhang tussen de verschillende departementen, en betere resultaten.

Van links tot rechts deed mee
Dit rapport Wellbeing in four policy areas is de kroon op drie jaar werk en intensieve gesprekken met deskundigen. Op 14 oktober is het officieel gepresenteerd. Op vier verschillende gebieden gingen de parlementariërs na hoe ‘welbevinden’ als doel van beleid, en bij de beoordeling van beleid, een rol kan spelen.

Die terreinen zijn:
– arbeidsmarktbeleid;
– stadsplanning en verkeer;
– mindfulness in zorg en onderwijs;
– kunst en cultuur.
Ze worden hieronder besproken. Lees verder

Geplaatst in Beleid, Bruto Nationaal Geluk, Economie, Politiek | Getagged , , , , , , , , , | Één reactie

Hoe belasting gelukkig maakt: zo win je een toekomstige Nobelprijs

Collage om het idee uit te drukken dat belastinghervorming tot groter geluk kan leiden.

 

Belastinghervorming kan best interessant zijn. Daar stond het opeens: midden in het rapport op pagina 51. De ideale manier om belasting te heffen. Hier ligt de kiem van een toekomstige Nobelprijs in de economie verborgen, dacht ik meteen. Maar eerst de rest van het verhaal.

Denktank over sociale vooruitgang 
Vorige week schreef ik dat media en politici in Europa er nog steeds niet in slagen het grote verhaal rond geluk aan de man te brengen. Hoe verfrissend is het dan als je merkt dat er organisaties zijn die het onderwerp ‘geluk in de politiek’ gewoon recht voor zijn raap op de agenda zetten. Zoals het Legatum Institute uit Groot-Brittannië met het rapport Well-Being and Policy.

Het Legatum Instituut is een volwaardige, onafhankelijke denktank over sociale vooruitgang. Nederland en België kennen dit soort organisaties niet. Engeland heeft er minstens twee. Die andere is natuurlijk, zoals iedereen zal weten die dit gebied kent, de National Economics Foundation (NEF).

Sturen op geluk voor beleidsmakers
Het doel van het rapport Well-being and Policy is “om beleidsmakers meer inzicht te geven in hoe zij gegevens over geluk (in de zin van welbevinden) kunnen gebruiken om beleid te verbeteren en welvaart te bevorderen.” De schrijvers zijn de voormalige Britse topambtenaar Lord Gus O’Donnell, de directeur van het statistisch bureau van de OESO Martine Durand, en drie bekende onderzoekers: Angus Deaton, David Halpern en Richard Layard.
In ongeveer 75 bladzijden wordt in beleidstaal op een rijtje gezet wat er in het bestuur verandert, wanneer de overheid subjectief geluk serieus neemt.
Volgens Geluksdoctorandus is dit het beste rapport op dit gebied tot nu toe. (Vergelijk het bijv. met Subjective Well-Being and Social Policy van de Europese Commissie uit 2010.) Lees verder

Geplaatst in Beleid, Economie | Getagged , , , , , , , , , , | Reacties staat uit voor Hoe belasting gelukkig maakt: zo win je een toekomstige Nobelprijs

Waarom ons Bruto Nationaal Geluk niet uit Bhutan hoeft te komen

Ergens in een klein ongerept landje achter de duinen…
Sorry, in de majestueuze Himalaya’s — daar weet men werkelijk wat geluk is…
Waar of niet waar?

Maak kennis met Bhutan en het Bruto Nationaal Geluk — wat is fictie en wat is werkelijkheid?

Trongsa Dong in Bhutan (with thanks to Christopher Fynn for the Creative Commons Licence)

 met dank aan Christopher Fynn voor deze prachtige foto

  • In 1972 introduceerde koning Jigme Singye Wanchuk van Bhutan het begrip Bruto Nationaal Geluk als leidraad voor de ontwikkeling van zijn land.
  • In 2004 vond in Bhutan de eerste International Conference on Gross National Happiness plaats met Nederlandse financiële steun. Het idee daarbij was dat Bhutan met deze ideeën iets kon teruggeven voor de geldelijke steun.
  • Op 19 juli 2011 nam de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties op initiatief van Bhutan een resolutie aan die de VN een rol toekent bij het ontwikkelen van betere indicatoren voor welzijn en geluk.

Hoe je het wendt of keert, Bhutan is een van de voortrekkers bij het internationaal op de kaart zetten van het thema Bruto Nationaal Geluk. Ook in Bhutan zelf speelt ‘geluk’ een centrale rol bij het richting geven aan de nationale ontwikkeling. Kom daar eens om bij andere ontwikkelingslanden.

Bhutan wordt dan ook vaak als voorbeeld genoemd voor een rijk, maar materialistisch land als Nederland, dat nog steeds vooral op basis van het Bruto Nationaal Product zijn koers zou uitzetten. Op de achtergrond speelt dan de gedachte mee dat de Bhutanezen, anders dan wij, allang hebben begrepen dat ons geluk niet van zozeer van geld, alswel van andere zaken afhankelijk is.
Het gevaar van dit beeld is echter dat we in een idyllisch sprookje gaan geloven, waarmee we het streven naar geluk in ons eigen land niet verder helpen.

Lees verder

Geplaatst in Politiek | Getagged , , | Een reactie plaatsen

Goede reden een recessie te vermijden: “We worden er dubbel ongelukkig van”

Dit zegt de winnaar van de Ruut Veenhovenprijs, de Belgische onderzoeker Jan-Emmanuel de Neve, die is verbonden aan de Universiteit van Oxford. “We denken altijd dat een recessie op lange termijn maar een golfje is in de economische groei. Maar tijdens een recessie gaat het geluk 2x zo hard naar beneden als het bij een even grote fase van economische groei omhoog gaat.”

Jan-Emmanuel-de-Neve vertelt in zijn dankrede bij het winnen van de Ruut-Veenhovenprijs dat geluk bij een recessie 2x zo hard daalt, als het omhoog gaat tijdens een periode van economische groei.Geluk in tijden van crisis
Dat liet hij in zijn dankrede zien, aan de hand van onderzoek in tal van landen over meerdere crisisperiodes.
De uitkomst lijkt op wat Nobelprijswinnaar Kahneman en de psycholoog Tversky ontdekten over loss aversion (= mensen vinden een verlies veel erger dan zij een tegenovergestelde winst van gelijke grootte prettig vinden).
De Neve en zijn mede-auteurs tonen nu aan dat een soortgelijk verschijnsel ook op macro-economisch niveau plaatsvindt.
“En terwijl het bij Kahneman en Tversky draait om de vraag hoe mensen iets inschatten, gaat het in ons onderzoek over de feitelijke uitkomsten.”

Recessie vermijden door minder risico
Dat is maatschappelijk uiterst relevant: “Als we willen dat economische groei in ‘meer geluk’ uitmondt – anders heeft groei immers weinig zin –, moeten politici en economen het risico op een recessie zo klein mogelijk maken”, adviseert De Neve. “Want daardoor verdwijnt de winst aan geluk weer bijna helemaal.” Liever wat langzamer groeien, maar met minder risico, blijkt op grond van dit onderzoek een heel rationele strategie. Lees verder

Geplaatst in Beleid, Economie, Onderzoek | Getagged , , , , , , , | Een reactie plaatsen

Van aktetas naar gelukskoffer

Clara den Boer: “Omdat we in de toekomst andere leiders nodig hebben”

Clara-den-Boer-(Utrecht)Ze is blond, opgewekt en klein van stuk. Op het eerste gezicht vind ik haar vrolijke verschijning meteen passen bij iemand die gelukslessen geeft aan kinderen. Maar Clara den Boer heeft een andere achtergrond. Als psychologe geeft zij al jarenlang leiderschapstrainingen in het bedrijfsleven.
Het viel haar op wat veel managers van nu allemaal níet weten…

 

— en dáár wil zij met de lessen van Gelukskoffer graag wat aan veranderen. 

“Zulke simpele vragen komen niet aan bod”
In 2009 richtte Clara den Boer samen met Anke Appel Gelukskoffer op, een bedrijf met als kernproduct gelukslessen, die bijdragen aan een positieve emotionele ontwikkeling van kinderen. Samen met haar ga ik terug naar het begin, de allereerste aanleiding, die voortkwam uit haar leiderschapstrainingen:
“De meeste managers weten bijvoorbeeld heel goed welke factoren de omzet vergroten, merkte ik, maar op vragen als ‘wie ben je?’, ‘waar droom je van?’, ‘waar ben je goed in?’ konden ze vaak geen antwoord geven. Ik vroeg me af waarom het zo moeilijk kon zijn op zulke simpele vragen antwoord te geven.”
“En ik keek naar mijn zoon Timon van toen nog 11, in groep 7, en ik dacht: wat leert híj daar eigenlijk van?” Ook op Timon’s school kwamen dit soort vragen nauwelijks aan bod. Lees verder

Geplaatst in Geluksinitiatief, Onderwijs, Opvoeding, onderwijs en kinderen, Positieve Psychologie | Getagged , , , , , , , | Één reactie

Geluk en onderwijskwaliteit: geluk als maatstaf voor de kwaliteit van onderwijs en als deel van het leerplan (curriculum)

Kwaliteit-van-onderwijsOp 25 juni vond in Nieuwegein een groot congres plaats over de Kwaliteit van het Onderwijs. 500 Mensen deden er aan mee. Ik was daar een van. Een aantal essays ter voorbereiding wierpen een brede blik op de taken en uitdagingen van het onderwijs. Slechts één woordje ontbrak daarin. En dat is geluk. Terwijl dit nu net zo’n mooie focus had kunnen zijn. In deze blog laat ik zien op welke manier het huidige en toekomstige geluk van de leerlingen een leidraad voor onderwijskwaliteit kan zijn.

Lees verder

Geplaatst in Onderwijs, Opvoeding, onderwijs en kinderen, Wetenschappelijk onderzoek naar geluk | Getagged , , , | Een reactie plaatsen

21 mei Europese presentatie van het World Happiness Report

Richard-Layard-kosten-baten-analyse-in-termen-van-gelukMenig econoom en beleidsambtenaar kent zijn naam. Ooit stelde Richard Layard namelijk hét handboek voor kosten-baten-analyse samen. Een handboek, waarmee je zo goed mogelijk kunt uitrekenen wat overheidsbeleid ons kost en oplevert. Inmiddels is hij van mening dat je dat beter in termen van geluk dan in geld kunt uitdrukken. Op donderdag 21 mei in Rotterdam zal hij vertellen waarom. 

Die middag vindt vanaf 12.30 in de Forum-zaal van de Erasmus-universiteit de Europese presentatie plaats van het World Happiness Report 2015. Alledrie de hoofdauteurs, John Helliwell, Richard Layard en Jeffrey Sachs zullen daarbij aanwezig zijn (de laatste per video). Ook jij bent welkom! De toegang is gratis, mits na aanmelding.

Prof. Helliwell zal ingaan op de oorzaken van het geluk van landen, en welke ontwikkelingen daarin de laatste jaren plaatsvinden, Hoe komt het bijvoorbeeld dat uitgerekend Nederland, dat het altijd zo goed deed, op de ranglijst is gedaald?

Professor Layard zal bespreken hoe je geluk in kunt zetten als beleidsinstrument en -doel. Hij presenteert daarbij een nieuwe kijk op kosten-baten-analyse, die vorig jaar voor het eerst was te vinden in het Legatum-report dat ik toen hier besprak. 

Andere sprekers zijn: 
– Prof. dr. Ruut Veenhoven, verbonden aan EHERO (kennis- en expertisecentrum voor geluksonderzoek), zal een presentatie geven over geluk en ontwikkeling.
– dr. Martijn Burger, universitair docent industriële en regionale economie aan de Erasmus School of Economics, en Elena Lanchovichina van de Wereldbank gaan na of de Arabische lente voorspeld had kunnen worden aan de hand van gegevens over geluk in plaats van het bbp.

Een evenement dus om in je agenda te noteren! (Mits na aanmelding.)

Hier kun je het World Happiness Report 2015 downloaden; inclusief het hoofdstuk van Richard Layard en Gus O’Donnell: How to Make Policy when Happiness is the Goal.

Geplaatst in Beleid, Bruto Nationaal Geluk, Geluksonderzoek | Getagged , , , , , , | Een reactie plaatsen

Moet je op school leren gelukkig te zijn of leren voor een beroep?

Rinka van Zundert: “Het is niet ‘of… of…’ maar ‘en… en…’.”

Een school die kinderen kan leren gelukkig te zijn, begint met een gelukkig lerarenteam.
Met haar bedrijf Leer- en Veerkracht biedt pedagoge dr. Rinka van Zundert hiervoor een begeleidingstraject aan, dat is gebaseerd op principes uit het wetenschappelijk geluksonderzoek. Geluksdoctorandus was benieuwd naar haar aanpak.

rinka-van-zundert-pasfotoOp het moment dat ik haar spreek (voorjaar 2015), is de voorbereidende fase nog maar kort achter de rug. “Ik zit bijna constant buiten mijn comfortzône”, zegt ze opgewekt. Ze mag dan gepromoveerd zijn en al jaren met positieve psychologie en pedagogie bezig zijn, maar zaken als marketing, een website en een ondernemingsstrategie waren tot voor kort nieuw voor haar.
“Ik vind het leuk iets nieuws op te zetten, dat er nog niet is.” Zelfs “waarvan je nog niet weet of het gaat lukken.”
Zij heeft dan ook een doel dat kan inspireren.

Van Zundert: “Wanneer aandacht voor geluk en welbevinden in het onderwijs gewoon worden, kan dit zo’n grote bijdrage leveren aan een betere samenleving. Dat is iets waar ik echt in geloof.”

Hoe ben je hiertoe gekomen?
Het thema geluk op school komt voor haar niet uit de lucht vallen, al heeft ze op weg ernaartoe wel een aantal omwegen gemaakt.
“Op mijn 16e was ik al geïnteresseerd in persoonlijke ontwikkeling. Vanaf mijn studietijd werd dat serieuzer en verdiepte ik mij verder in dingen als zelfhulp. Meditatie voor kinderen vond ik bijv. ook interessant. Daar werd toen nog een beetje om gelachen.”

Uiteindelijk besloot ze dus maar te promoveren op… stoppen met roken bij adolescenten. (“Hoe klassiek!”, kan ik niet nalaten te denken. Ook de bekende geluksonderzoekers Martin Seligman en Ed Diener zijn door hun academische omgeving eerst op het spoor van problemen gezet, voordat ze – jaren later – hun echte interesse gingen volgen.)

Naast haar promotie volgde ze een coachingsopleiding: “Daar leerde ik simpele dingen om goed in je vel te zitten. Waarom heb ik dat vroeger niet gewoon op school geleerd?, vroeg ik mij af. Dat had ik zo goed kunnen gebruiken!”

Wat kunnen wij leren van het buitenland?
Na haar promotie werd het interessanter. Van professor Rutger Engels (nu voorzitter van het Trimbos Instituut) kreeg Van Zundert de kans de eerste Master-variant in Nederland voor Positieve Psychologie op te zetten. Ze bestudeerde projecten rond geluk op scholen in het buitenland en deed onderzoek naar de effecten van een Nederlands programma, dat daarop was gebaseerd. Dit heet “Op Volle Kracht” en heeft als doel de psychische veerkracht van leerlingen te versterken. (Het werkt. Maar alleen bij meisjes met depressieve symptomen, dus niet als algemene preventie.)

Ze las ook over scholen die in zijn geheel (dus niet slechts via een enkel vak of programma) geluk probeerden te bevorderen, zoals de Geelong Grammar School in Nieuw-Zeeland, om te leren hoe men daar te werk ging. “Toen dacht ik, dat wil ik ook!”

Traject voor de hele school
Vanaf zomer 2013 geeft ze daarom zelf training en begeleiding aan scholen. “Ik kan inmiddels goed advies geven over de programma’s die ze kunnen gebruiken.” Maar wat zij eigenlijk wil, is dat de inzichten uit die programma’s aan de school als geheel ten goede komen. “Wanneer de docenten hun werk met plezier doen, zijn de leerlingen volgens onderzoek eveneens gelukkiger. En het ziekteverzuim daalt ook nog eens.”

Basistraject-Leer-en-Veerkracht-voor-scholen

Van Zundert ontwikkelde daartoe Het Leer- & Veerkracht Traject. Het begint met een Inspiratieworkshop voor alle medewerkers, daarna een (meer uitgebreide) Teamtraining, gevolgd door bijv. een Workshop in de Klas en een speciale Ouderavond. Parallel daaraan adviseert en begeleidt ze de leiding van de school rondom het hele traject.

Een cultuur waarin aandacht voor welbevinden gewoon is
“Een van de doelen is dat er een cultuur op school ontstaat, waarin het onderwerp welbevinden heel gewoon is. Wanneer daar van nature aandacht voor is, zie je het veel eerder als het eens minder goed met iemand gaat; dan is het vanzelfsprekend daarover te praten en er iets aan te doen.”

Ook is het volgens haar goed mogelijk om thema’s als geluk en welbevinden in andere lessen in te vlechten. “Een bekende geluksbevorderende oefening is om dankbaarheid te stimuleren door een brief te schrijven aan iemand aan wie je veel te danken hebt.” (Het schrijven en je bewustworden van de dankbaarheidsgevoelens is daarbij belangrijker dan het verzenden van de brief, al mag dat natuurlijk best.) “Waarom zou je zo’n brief niet in het Engels kunnen schrijven?”

Gedachtenkracht in de geschiedenis
Nog een voorbeeld: “Bij het vak Geschiedenis kun je dan weer bij uitstek de kracht van gedachten zien, en de invloed ervan op emoties en handelingen, zowel positief en negatief.”

“Weer een ander geluksthema, zoals oog hebben voor iemands goede eigenschappen, zou je net zo goed in een tekening kunnen uitdrukken als in een tekst. Zo zijn er legio mogelijkheden, wanneer docenten eenmaal beseffen wat er bij geluk en veerkracht en rol speelt en hoe je dat kunt stimuleren.”

Kinderen leren gelukkig te zijn, is dus een taak voor de hele school. “Het is niet ‘óf…of…’ ”, besluit zij, “maar ‘en… en…’. We hoeven niet te kiezen tussen een opleiding die iemand goed op een beroep voorbereidt en een school waarvan je gelukkig wordt. Het kan heel goed samengaan!”

Meer over het programma Leer- en Veerkracht kun je hier vinden.

Dit interview maakt deel uit van de serie Samen de Gelukkige School van de Toekomst creëren. Volgende keer: Clara de Boer over het succes van De Gelukskoffer.

Geplaatst in Geluksinitiatief, Onderwijs, Opvoeding, onderwijs en kinderen, Positieve Psychologie | Getagged , , , | Een reactie plaatsen

Universitair programma Sturen op Geluk ook mijlpaal voor Geluksdoctorandus

Waaraan meet je het succes af van een website?
Aan het aantal bezoekers? (Meer dan 1000 voor de blog over Geluksdag 2015.)
Het aantal abonnees? (Wekelijks een paar erbij.)

Of ook aan andere ontwikkelingen waar je dankzij die website aan kunt bijdragen?
Mede door deze website draag ik nu bij aan een bijzondere ontwikkeling: het eerste universitaire onderwijsprogramma over geluk en beleid in Nederland!
Of in Europa. Of misschien zelfs wijder…

Sturen-op-Geluk-folderOverheid en (semi) publieke sector 
Het heet Sturen op Geluk in het Publieke Domein, en is een zogeheten Executief Programma van 9 volle dagen, verspreid over 4 maanden, “PE-punten” (voor Permanente Educatie) inbegrepen.
Het is bedoeld voor beleidsmakers, beleidsadviseurs, beleidsbeïnvloeders en politici, bijv. gemeenteraadsleden, fractiemedewerkers, leden van het wetenschappelijke of het partijbureau.
De inhoud is partijpolitiek neutraal. Met prof. dr. Frank van Oort (ruimtelijke economie) en geluksprofessor Ruut Veenhoven ga ik dit programma geven in het kader van de Erasmus School of Accounting and Assurance (ESAA, Erasmus Universiteit).

Hoe is dit tot stand gekomen?

Het onderwerp geluk is beleidsrijp geworden
Het onderwerp geluk (c.q. welbevinden of kwaliteit van leven) is inmiddels, na zo’n dertig à veertig jaar (!) wetenschappelijk onderzoek, beleidsrijp geworden. Dat mag natuurlijk ook wel. In gewone geluksboeken of in de krant merk je daar weinig van. In betrekkelijke rust – maar zeker niet in het geheim! – gaan economen, politieke wetenschappers en bestuurskundigen echter al een aantal jaren na hoe geluksonderzoek zich in beleid laat vertalen. Dat gaat niet vanzelf. Het betekent dat er belangrijke aannames, denkmodellen en rekenmodellen, bijv. bij kosten-baten-analyses of bij beleidsevaluatie, moeten veranderen.

In de blogs en long reads op Geluksdoctorandus, heb ik (als een van de weinigen) deze ontwikkeling nauwgezet gevolgd. Uit een ander deel van mijn leven breng ik ervaringen mee als onderwijs ontwerpen of werken voor de overheid en de zorg. In samenspraak met prof. Veenhoven en een team van EHERO (Erasmus Happiness Economics Resesarch Organisation) en ESAA ontstond vervolgens het plan een nieuwe leergang te ontwikkelen.

Brug tussen wetenschap en praktijk
De opzet van Sturen op Geluk in het Publieke Domein bouwt voort op de succesvolle ervaring die EHERO en ESAA de afgelopen jaren opdeden met Rendement van Geluk – zoals inspirerende locaties, en gastsprekers uit wetenschap en praktijk. (De prijs is voor sommigen misschien schrikken – hij past niet in je huishoudbudget –, maar komt overeen met die van vergelijkbare opleidingstrajecten zonder subsidie.)

Terwijl Rendement van Geluk zich vooral richt op geluk binnen organisaties, gaat
Sturen op Geluk over wat het beleid van een organisatie voor de wereld daarbuiten kan betekenen. In beide gevallen is daar een Masterclass Grondslagen van Geluk bij inbegrepen, die deelnemers in 5 dagdelen up to date brengt over het bestaande geluksonderzoek (de Masterclass kan ook apart worden gevolgd).

Platform en uitkijkpost
Zo heeft deze website – als uitkijkpost en als platform om in het zicht van iedereen over deze nieuwe ontwikkelingen te leren en te schrijven – aan de komst van dit universitaire programma bijgedragen.

Hoe dat werkt, wordt prachtig uitgedrukt in de zin “A journalist is a person who gives himself an education in public” — een citaat dat ik mij nog van vóór het bloggerstijdperk kan herinneren. Hoeveel journalisten doen dit tegenwoordig nog?
Of gaan gespecialiseerde bloggers die rol overnemen?

Op deze manier zal ik blijven doorgaan met ‘leren’, met het volgen en in een context plaatsen van ontwikkelingen op geluksgebied, om die met iedereen die dat interessant vindt te delen.

Als je je nog eens afvraag of de wereld er beter uit zou zien, wanneer bestuurders en politici zich vaker door ons geluk laten leiden? (En dan bedoel ik ook: met verstand!)
Je kunt daar nu zelf aan bijdragen: attendeer politici, ambtenaren of wellicht anderen in je omgeving op deze nieuwe opleidingsmogelijkheid en deel dit bericht — of, wie weet, wil je zelf wel aan die nieuwe leergang meedoen! 

Geplaatst in Beleid, Geluksonderzoek, Over de site | Getagged , , , , , , | Een reactie plaatsen

Dag van Geluk – wat gebeurt er op 20 maart 2015 ?

Klik om de tekst te zien van de VN-resolutie voor een Internationale Dag van Geluk

Vrijdag 20 Maart 2015 wordt alweer de derde Internationale Dag van het Geluk, ofwel de Wereldgeluksdag van de Verenigde Naties, gevierd.
De resolutie om deze datum tot een Internationale Dag uit te roepen, werd op 28 juni 2012 unaniem aangenomen door de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in New York.
Hoewel alle landen, dus bijv. ook Nederland, België en Suriname, zichzelf hebben verplicht deze dag op gepaste wijze te vieren, gebeurt er van officiële zijde nog steeds niets.
Gelukkig komen er uit andere richtingen elk jaar meer initiatieven om de Dag van Geluk te vieren en het thema geluk onder de aandacht te brengen. Hieronder vind je een overzicht van de evenementen en initiatieven op geluksdag 2015.

Wat gebeurt er in 2015 op de Dag van Geluk? Lees verder

Geplaatst in Geluksinitiatief | Getagged , , , , , | Een reactie plaatsen

De volgende stap in #Onderwijs2032—hoe maken we van een prikbord vol ideeën een zinnige discussie?

Prikbord door Cornelia Durka en Birgit Vogel, Creative Commons licentie 2.5Dit artikel is een bijdrage aan de landelijke discussie #onderwijs2032 uit het perspectief van een gelukkige(r) schoolHier vind je de inleiding en een overzicht van de hele serie.

Januari 2015 is bijna om. Daarmee komt een voorlopig einde aan het debat over hoe ons onderwijs er rond het jaar 2032 uit zou moeten zien — althans aan de discussie via internet met de tag #onderwijs2032.
Het debat gaat daarna verder met bijeenkomsten van ouders, docenten en andere betrokkenen. Landelijk discussieleider wordt prof. dr. Paul Schnabel, die tot voor kort directeur was van het Sociaal-Cultureel Planbureau. In het najaar zal hij dan met steun van de landelijke Stichting Leerplanontwikkeling (SLO) een “koersdocument” opstellen.

Maar hoe kom je van een prikborddiscussie – waarbij iedereen elektronisch een briefje in het karton pint – tot een zinvol beeld van het onderwijs als geheel? Laten we eens met Paul Schnabel meedenken over hoe het verder kan gaan. Lees verder

Geplaatst in Onderwijs | Getagged , , , , | 4 Reacties